7 redenen waarom uw presentatie vervelend is

Wie mijn kalender een beetje in de gaten houdt, weet dat ik de afgelopen weken en maanden van de ene presentatie naar de andere spurt, en dat ik ook in de komende periode het vertrouwen kreeg van een reeks bedrijven en organisaties om ook bij hen mijn verhaal te gaan brengen. Op conferenties en seminaries allerhande (alsook een hele reeks JCI-activiteiten) neem ik geregeld de gelegenheid om ook andere sprekers te bekijken, de ene al wat boeiender dan de andere. Maar wat maakt nu de ene spreker of presentator aangenamer om naar te luisteren, terwijl bij de andere het publiek de neiging om in te dommelen slechts met moeite kan bedwingen? Wat maakt van uw presentatie een boeiende brok meerwaarde of een afschuwelijke tijdsverspilling voor uw toehoorders?

Sta mij toe u 7 belangrijke redenen mee te geven waarom de meeste (en mogelijk ook uw) presentaties oervervelend zijn:

1. U weet niet wat entertainment is

Mijn voornaamste tip, en daarom ook met stip op nummer één: stop met informeren en start met entertainen. Tenzij u lesgeeft op de lagere school mag u er van uitgaan dat er meer nodig is dan louter informatie om door te dringen tot uw toehoorders. U mag zichzelf dan wel razend interessant vinden, de doorsnee volwassene heeft een attentiespanne van een twintigtal minuten voor hij of zij op de stoel begint te schuifelen.

Bekijk het als het verschil tussen het lezen van een boek van 350 pagina’s en het bekijken van de film met hetzelfde verhaal. Uw presentatie moet zijn zoals de film: beknopter, visueler en geanimeerder dan het boek. Door uw content op een entertainende manier te brengen en op een gepaste wijze visueel te ondersteunen, maakt u een grotere impact, gaan mensen zich minder snel vervelen en blijft uw meerwaarde langer hangen. Wijk af van de bewandelde paden, wees gevat en gebruik humor om het publiek op het puntje van hun stoel te krijgen en mee te zuigen in uw verhaal. Wie al ooit presentatiegrootheden zoals Steve Jobs, Jeffrey Gitomer of Karl Gilis heeft bezig gezien, begrijpt wat ik bedoel.

2. U leest uw presentatie af van uw blad/scherm

Altijd prachtig: sprekers die technisch gezien geen sprekers zijn, maar “lezers”, die als een onvoorbereide leerkracht vanop al dan niet verfrommelde blaadjes of hun eigen Powerpoint-slides hun interessante kennis voorlezen. *Geeuw* Wie wilt er nu luisteren naar iemand die een vooraf voorbereide tekst aan het opdreunen is alsof hij of zij een telefoonboek aan het citeren is?

Zorg dat er een verhaalstructuur in uw presentatie zit, of deze nu een kwartier of twee uur duurt, en dat u aan de hand van deze structuur uw boeiende verhaal en waardevolle informatie kan delen met uw publiek. Dat betekent dat u uw stof door en door moet kennen. Geen blaadjes, geen teksten en geen geheugensteuntjes die via een projector 5 meter breed op een scherm geprojecteerd worden voor de hele zaal.

3. U weet niet waarvoor lichaamstaal dient

De impact die u maakt op anderen is voor een groot deel afhankelijk van wat u NIET luidop zegt. Als u uw publiek langzaam maar zeker in slaap wilt wiegen, moet u vooral elke vorm van oogcontact vermijden en zeker ook geen ondersteunende handbewegingen maken bij wat u zegt.

Serieus, blijf niet achter uw pupitter staan terwijl u het houten bakje met beide zweterige handen vastklampt. Vermijdt stationaire microfoons en tracht rond te lopen om zo dichter bij uw publiek te komen. Wijs, verwijs, beweeg, spring desnoods op en neer tot uw kapsel uit de plooi valt; maar maak vooral connectie met uw publiek en durf hen daarbij recht in de ogen te kijken.

4. U heeft 300 slides vol tekst, animaties en clipart

Wakker worden! De vroege jaren negentig zijn al lang gepasseerd, en daarmee ook de tijd dat het hip en trendy was om Powerpoint presentaties te maken gevuld met clipart, schuivende blokjes tekst, foeilelijke verzadigde kleuren en lettertypes zoals Comic Sans. Wie geregeld presenteert schudt nu hopelijk meewarig het hoofd, maar besef dat ongeveer de helft van de professionele presentaties die ik in het afgelopen jaar gezien heb zich bezondigen aan bovenstaande zonden.

Kijk eens goed naar de slides van bijvoorbeeld Bart De Waele of Steve Jobs. U merkt het: amper tekst, amper animaties, weinig slides, mooie beeldvullende foto’s, stijlvolle kleuren en lettertypes en elke slide als ondersteuning van wat verteld wordt. Bemerk ook het ontbreken van subtiele fluoblauwe achtergronden en flikkerende clipart.

5. U klinkt als Fran Drescher/Yanina Wickmayer/Philip Geubels en bent daar trots op

De ene persoon is door de natuur gezegend met een prachtige, volle radiostem; de andere met een nasale of piepend hoge stem die migraine-aanvallen uitlokt bij anderen. Akkoord: u kan er op zich niets aan doen, maar luisteren naar een spreker die klinkt als de legendarische Fran Drescher die The Nanny gestalte gaf, doet mij overwegen om een stoelpoot door mijn trommelvliezen te duwen om wat rust te krijgen.

Oefen uw ademhaling en repeteer om uw presentaties rustig, met een diepe stem en zo goed mogelijk gearticuleerd ten berde te brengen. Oefening baart kunst, zelfs mensen die een minder aangename stem hebben, kunnen best verdraagbaar worden om te beluisteren als zij zich hierop concentreren.

6. U denkt interessanter te zijn dankzij vakjargon

Op het laatste Feweb-congres voor webontwikkelaars in december 2010 voelde ik mij niet helemaal op mijn gemak. Akkoord, ik kende het programma, ik kende het publiek, ik kende de sprekers en wist dus op voorhand dat ik zowat de enige was met een beperkte technische achtergrond waarmee ik de sessies over MySQL, cloud computing, Drupal development en rakspace redundancy kon volgen. Mijn fout dus, ik was gewoon de vreemde eend in de bijt, geen reden om mij op te boeien omdat ik niet alle vakjargon begreep.

Jammer genoeg is dit fenomeen ook bij een gemengd publiek waarneembaar: sprekers die zichzelf geweldig interessant willen voordoen of vanuit hun onzekerheid de neiging voelen om zich te profileren met hun eloquente academische terminologiekennis. Als uw publiek niet begrijpt waarover u het heeft, of u slaagt er niet in dit in begrijpbare taal te vertalen, dan kunnen ze uit uw presentatie onmogelijk iets opsteken. Bewaar uw jargon dus voor zij die weten wat u bedoelt met “dye-terminator sequencing” of “fotokatalysatie”.

7. U vindt interactie iets voor op cafe

U bent de spreker, en dus per definitie weet u het meeste over uw topic van alle aanwezigheden in de zaal. Over het algemeen zal deze stelling vast wel kloppen. Maar dat wil daarom niet zeggen dat uw presentatie een eenrichtingsverhaal moet worden.

Door vragen te stellen aan uw publiek, hen het woord te geven of zelfs nog maar aan de hand van een handopsteking een kleine stemming te organiseren, houdt u uw toehoorders betrokken bij het onderwerp en voelen zij zich gewaardeerd. Bovendien helpt interactie om hen zelf conclusies te laten trekken, wat uw publiek een goed gevoel geeft en meteen ook de kans gevoelig verhoogt dat uw stellingen onthouden worden.